Jamski betong – mali kopač podzemnih gradova

Jamski betong ili boodie (Bettongia lesueur) mali je rođak kengura i jedini član te velike skupine koji se redovno sklanja u prave podzemne jazbine. Nekada je bio raširen širom sušne Australije, gdje su njegova naselja mijenjala čitav pejzaž.

Hodnici za cijelu koloniju

Grupe betonga kopaju složene sisteme tunela s više ulaza, komora i prolaza. U njima se tokom dana skrivaju od vrućine i grabljivica, a noću izlaze da traže sjemenke, gomolje, gljive, lišće i druge biljne zalogaje.

Snažne prednje šape razgrću zemlju, dok dug rep pomaže pri ravnoteži. Kopanjem miješa slojeve tla, zakopava organski materijal i stvara mjesta na kojima voda i sjemenke lakše ulaze u zemlju.

Inženjer sušnog ekosistema

Jedna kolonija može generacijama proširivati isti podzemni kompleks. Napuštene jazbine kasnije koriste gušteri, zmije i drugi mali sisari, pa boodie ne gradi samo sebi dom nego stvara skloništa za čitavu zajednicu.

Zanimljivost: Iako pripada istoj široj grupi kao kenguri i valabiji, jamski betong ponašanjem više podsjeća na kolonijalnog podzemnog glodara.

Lisice i mačke dovele su do njegovog nestanka s većeg dijela kopna. Prirodne populacije opstale su na nekoliko ostrva, a programi ponovnog naseljavanja vraćaju ga u ograđena područja bez uvedenih predatora. S njegovim povratkom ponovo oživljava i tlo.

Fotografija: Donald Hobern / Wikimedia Commons, CC BY 2.0.