Laoski kameni štakor – živi nasljednik porodice izgubljene 11 miliona godina

Laoski kameni štakor (Laonastes aenigmamus) jedna je od najvećih zooloških zagonetki modernog doba. Lokalnim stanovnicima bio je poznat kao kha-nyou, ali ga je nauka formalno opisala tek 2005. godine.

Porodica koja je „nestala“ iz fosila

U početku se činilo da ovaj tamni glodar pripada potpuno novoj porodici sisara. Poređenje kostiju ubrzo je otkrilo još nevjerovatniju priču: veoma je blizak porodici Diatomyidae, koja je do tada bila poznata samo iz fosila i smatrana izumrlom prije približno 11 miliona godina.

Zbog toga je laoski kameni štakor postao poznat primjer takozvanog Lazarevog efekta – slučaja kada se živi predstavnik neke drevne grupe pronađe nakon ogromne praznine u fosilnom zapisu.

Specijalista za krečnjački krš

Živi među krečnjačkim stijenama, pećinama i dubokim pukotinama u Laosu i dijelovima Vijetnama. Tamo mu široko postavljena stopala pomažu da sigurno prelazi preko nagnutih i oštrih stijena. Na otvorenom se kreće sporije i pomalo „pačjim“ hodom, ali je u kršu iznenađujuće spretan.

Aktivan je uglavnom noću. Hrani se listovima, pupoljcima, plodovima, korijenjem i sjemenkama, a povremeno uzima i insekte. Gusto tamno krzno, dugi brkovi i snažan, dlakav rep daju mu izgled neobične mješavine štakora i vjeverice.

Zanimljivost: Naučnici su novu vrstu prvo upoznali preko primjeraka pronađenih na lokalnim tržnicama, iako su ljudi iz tog kraja životinju odavno poznavali.

Priča o laoskom kamenom štakoru podsjeća da čak i među dobro poznatim sisarima još postoje čitave grane života koje nauka tek treba razumjeti.

Fotografija: Jean-Pierre Hugot / PLOS ONE, Wikimedia Commons, CC BY 2.5.